Những phân hệ Linux như Red Hat Fedora hay Ubuntu ngày càng trở nên thân thiện với người dùng cuối. Không còn là giao diện tối đen cùng những dòng lệnh khô khan, Linux giờ đây đã thân thiện hơn với người dùng phổ thông hơn bao giờ hết, điều này càng được minh chứng qua phiên bản Fedora 11.

Leonidas, tên vị vua của Spartan cũng là tên mã phiên bản thứ 11 của hệ điều hành nguồn mở Fedora chứa đựng sức mạnh xử lý nhanh nhạy hơn, khả năng bảo mật, tính ảo hóa cùng các chức năng mới dành cho desktop lẫn máy chủ.
Red Hat phát hành Fedora 11 như là một phiên bản tinh gọn hướng đến môi trường desktop chứa một vài tính năng mới thuộc về "gã khổng lồ" Red Hat Enterprise Linux (phiên bản thương mại dành cho doanh nghiệp). Fedora 11 cũng là phiên bản phô diễn công nghệ mới nhằm đương đầu với "người anh em họ" Ubuntu đang thử nghiệm phiên bản 9.10 Alpha 2 hay "ngoại bang" Microsoft Windows 7 sắp trình làng. Nhịp Sống Số cùng lướt qua những ưu và khuyết điểm của "vị anh hùng Spartan" Leonidas (Fedora 11) này.
Sử dụng Ext4 và rút ngắn thời gian khởi động (Boot time)
|
Sử dụng câu lệnh mount -t ext4 /dev/something /somewhere để nâng cấp từ Ext3 lên Ext4 (thay thế thông số tương ứng). Lưu ý: một khi chuyển đổi lên Ext4 thì "không có lối quay về". Cần hiệu chỉnh /etc/fstab để hệ thống Ext3 cũ tự nâng cấp lên Ext4 sau khi reboot. |
Nhiều tùy chọn cài đặt được đưa vào Fedora 11, giúp người dùng dễ dàng chọn lựa sử dụng toàn bộ phân vùng (partition) để cài đặt sau khi xóa sạch mọi dữ liệu trên đó hay chỉ cài đặt song song với 1 hệ điều hành đã có sẵn.
Fedora 11 mặc định sử dụng định dạng tập tin hệ thống Ext4 (có trong nhân Linux 2.6.28 kernel), một bước tiến trong dung lượng tập tin lưu trữ của Linux, mở rộng dung lượng tối đa của một tập tin trong hệ thống Linux tương tự như Ext3 (2000-2001), Ext2 (năm 1993), XFS, JFS hay Reiserfs trước đây.
Ext4 hoàn toàn tương thích với Ext3 nên người dùng không cần phải tạo phân vùng mới và thực hiện sao chép khiên cưỡng dữ liệu cũ, chỉ cần nâng cấp từ Ext3 lên Ext4 để thừa hưởng khả năng mở rộng dung lượng tối đa cho một tập tin là 16 TB (16.384GB), dung lượng phân vùng có thể đạt 1 EB (1024 x 1024 x 1TB).
Khởi động nhanh trong 20 giây là ưu điểm đầu tiên khi thử nghiệm Fedora 11, nhanh hơn so với 25 giây khởi động của Ubuntu 9.04 (Jaunty Jackalope). Ngoài ra, khi chọn KMS (Kernel Modesetting), Fedora 11 sẽ khởi động với giao diện đồ họa đã được mở rộng bao gồm nhiều vi xử lý đồ họa từ Intel, Nvidia hay ATI.
Một số thử nghiệm so sánh giữa định dạng tập tin hệ thống Ext4 và các định dạng trước như Ext3, XFS, ReiserFS (Nguồn: Helion Prime)
| Ext4 (cột đỏ) đứng đầu bảng đo khả năng hoạt động trong mỗi giây khi khởi tạo 4GB dữ liệu | Chuyển đổi định dạng cho tập tin Wav sang MP3 từ trình LAME cho kết quả ReiserFS dẫn đầu và Ext4 theo sát |
| Dùng trình xử lý media FFMpeg để biên dịch tập tin AVI sang NTSC VSD cho kết quả: Ext4 có khả năng xử lý số 1 | Ext4 lại thắng cách biệt khi thử nghiệm mã hóa 2GB dữ liệu với GnuPG v1.4.9 |
Giao diện sử dụng
| GNOME 2.26 |
| Xfce 4.6 |
Giao diện sử dụng của Fedora 11 không có nhiều cải tiến đặc biệt so với phiên bản Fedora 10 trước đó. Hai môi trường giao diện mặc định là KDE và GNOME, cả hai đều có những yếu tố đi kèm riêng biệt. GNOME hướng người dùng đến sự giản tiện và thân thiện, thích hợp cho những người dùng vốn đã quen với giao diện của hệ điều hành Windows. KDE được sử dụng phổ biến hơn, cung cấp nhiều sự hỗ trợ và mức độ tùy chọn cao hơn. Một chọn lựa khác dành cho đối tượng rành kỹ thuật có thể cài đặt thêm là Xfce, hoạt động ổn định, thích hợp cho các hệ thống có phần cứng tương đối cũ.
Theme màu trong Fedora 11 có phần ảm đạm với xanh đậm và các hoa văn uốn lượn cùng đàn chim tung cánh. Có thể hiệu chỉnh các cửa sổ theo dạng nghiêng hay dùng 3D Desktop Cube.
Fedora 11 không được chú trọng cải tiến giao diện quản lý tập tin như "người anh em họ" Mandriva đã chuyển từ chế độ duyệt đơn thuần sang chế độ quản lý tập tin Nautilus. Người dùng chỉ còn cách thay đổi cách thức quản lý tập tin từ trong trình đơn Edit - Preferences.
Tăng cường bảo mật và ảo hóa
Bảo mật là phần trọng tâm không thể thiếu đối với một hệ điều hành và Red Hat biết rõ điều này. Bổ sung về bảo mật nổi bật nhất cho Fedora 11 là chứng thực qua dấu vân tay ở màn hình đăng nhập hệ thống. Đây là chức năng bảo mật đối với người dùng sử dụng máy tính xách tay có ô chứng thực dấu vân tay (fingerprint).
| Đăng nhập bảo mật với chức năng nhận dạng dấu vân tay |
Ảo hóa (virtualization) đã được cải tiến nhiều hơn trong Fedora 11 thuận tiện cho môi trường doanh nghiệp kết hợp với virtmanager, module chứng thực cao cấp cho phần mềm quản lý ảo hóa và sVirt (SELinux) chứng thực cho các khách ảo nhằm tăng cường bảo mật cho công nghệ ảo hóa có trong Fedora.
| Môi trường ảo hóa trong Fedora 11 |
Ứng dụng
Gói quản lý ứng dụng cài đặt (PackageKit) chứa đựng rất nhiều những phần mềm hữu ích như trình tin nhắn tức thời (IM) Pidgin 2.5.5 có thể sử dụng cho nhiều dịch vụ IM khác nhau, bàn phím ảo Indic On Screen Keyboard và không thể không kể đến phần mềm đồ họa GIMP 2.6.6 được tích hợp rất nhiều chức năng xử lý đồ họa không thua kém gì Adobe Photoshop (Windows) đối với các thao tác trung cấp.
| Bàn phím ảo Indic On Screen Keyboard |
| GIMP 2.6.6 |
PackageKit mở rộng cũng tự động cài đặt các codec mới khi cần thiết bao gồm cả font lẫn các định dạng media từ Internet (Automatic Fonts & MIME Installer). Điều này trợ giúp người dùng mới tập làm quen với Linux khi muốn xem video hay nghe nhạc hoặc mở font chưa cài đặt, Fedora 11 sẽ hỏi người dùng có muốn cài đặt thêm hay không.
| Trình xem phim yêu cầu cài đặt bộ biên dịch Windows Media Video 9 |
Không có OpenOffice, Fedora vẫn lựa chọn AbiWord. AbiWord thực hiện khá tốt công việc soạn thảo văn bản của mình không thua kém gì Microsoft Word kèm theo khả năng sao lưu (tương thích) nhiều định dạng văn bản bao gồm cả .doc (Word 2003) và .docx (Word 2007).
|
|
| Ứng dụng AbiWord trong Fedora 11 |
| Duyệt web và nghe nhạc cùng chức năng tinh chỉnh volume |
Fedora 11 tích hợp sẵn phiên bản thử nghiệm 3.5 Beta mới nhất của trình duyệt FireFox cho nhu cầu lướt web. Tuy có nhiều tính năng nổi trội nhưng FireFox 3.5 Beta vẫn chưa thật sự ổn định và mức độ tương thích với các add-on cũ còn kém. Người dùng Fedora 11 sẽ duyệt và quản lý email qua trình email-client Thunderbird cũng từ Mozilla. Fedora vẫn mong muốn là người tiên phong nên cũng sử dụng phiên bản Thunderbird 3 thử nghiệm. Cần lưu ý cập nhật phiên bản hoàn thiện (Final release) của hai ứng dụng này khi Mozilla phát hành chính thức.
Ngoài ABRT (Automatic Bug Reporting Tool) dùng để thông báo lỗi, nhóm phát triển Fedora còn ưu ái với các lập trình viên phát triển qua các ứng dụng như MiniGW dùng để biên dịch các ứng dụng cho Windows (xuất tập tin .exe cho Windows), GCC 4.4, NetBeans 6.5, Python 2.6 và Git 1.6.2.
Phần Update Manager có trang bị thêm chức năng mới rất hữu ích được gọi là Presto, giúp giảm rất nhiều thời gian tải bản cập nhật cho các ứng dụng. Cơ chế cập nhật Presto khá thông minh, khi dò thấy một phiên bản mới của một ứng dụng đã cài đặt trong hệ thống, thay vì tải về toàn bộ phiên bản mới của ứng dụng, Presto chỉ tải về những bit dữ liệu mới và cài đặt chúng vào phiên bản hiện tại. Tuy nhiên, người dùng cần cài đặt và kích hoạt Presto vì mặc định là OFF, sử dụng câu lệnh: yum install yum-presto
Nhận xét
Về tổng quát, Fedora 11 (Leonidas) tuy chưa phải thật hoàn hảo và đáp ứng được hết những tính năng mong đợi nhưng những gì mà Leonidas mang lại cho "thần dân xứ Spartan" là những cải tiến về tốc độ xử lý, thời gian khởi động nhanh, PackageKit tiếp tục phát huy khả năng trợ giúp kèm theo Automatic Fonts và MIME Installer, giao diện đồ họa khởi động Plymouth, hỗ trợ ngôn ngữ châu Á tốt hơn với iBus, DeviceKit cung cấp cách thức chuyên nghiệp để theo dõi ổ đĩa thông qua công cụ Palimpsest, Presto bổ sung sức mạnh cho Update Manager, tăng cường độ bảo mật qua chứng thực dấu vân tay, môi trường ảo hóa trợ giúp doanh nghiệp và hơn hết là tính ổn định cũng đủ để Leonidas giương oai và tỏa sáng trong thời điểm này.
- 20/06/2009 16:36 - Opera Unite - Công nghệ mới hay “mỏ vàng” cho hacker?
- 07/06/2009 00:21 - Thế giới đã có hơn 180 triệu tên miền
- 23/05/2009 23:28 - Google Chrome 2.0 tăng tốc
- 19/05/2009 23:06 - Máy chủ Microsoft IIS 6 bị tấn công toàn diện
- 15/05/2009 11:59 - Xã hội chuyển mình trước xu hướng web thời gian thực






